L-għaġla li biha l-eks Prim Ministru Joseph Muscat rrikorra għal proċeduri kostituzzjonali, biex isostni ksur tad-dritt tiegħu għal smigħ ġust waqt l-inkjesta maġisterjali li għaddejja dwar il-ftehim tal-isptarijiet Vitals, poġġietu f’toqba legali tort tiegħu stess, ingħad lill-qorti t-Tlieta.
L-Imħallef Doreen Clarke semgħet is-sottomissjonijiet taż-żewġ partijiet hekk kif reġa’ beda l-każ ta’ Muscat kontra l-Avukat tal-Istat. Il-Qorti qed tintalab tiddikjara li d-dispożizzjoni tal-liġi li kienet ibbażata t-talba tal-inkjesta, kisret id-dritt ta’ Muscat għal smigħ ġust billi ħolqot distinzjoni bejn dawk l-individwi identifikati bħala suspettati fl-istadji inizjali tal-inkjesta u oħrajn li saru suspettati. aktar tard, matul il-kors tal-inkjesta.
L-Avukat Vince Galea, li jirrappreżenta lil Joseph Muscat flimkien mal-avukat Charlon Gouder, kemm-il darba għamel l-argument li l-klijent tiegħu kien f’pożizzjoni impossibbli. Huwa qal li ma kien hemm ebda kwistjoni ta’ segretezza professjonali. “Jekk avukat jesibixxi kopja mhux iffirmata ta’ rikors fil-qorti u l-parti l-oħra titlob waħda ffirmata għal raġunijiet ta’ korrettezza – x’sigriet hemm?”
Kieku l-qorti kienet se tiddeċiedi l-kwistjoni dwar jekk tagħtix permess jew le għall-appell, għax ħasset li l-pożizzjoni tal-Avukat tal-Istat hija korretta, tkun qed tesplora l-mertu, qal Dr. Galea. Muscat qed jargumenta li meta Repubblika ressqet it-talba għall-inkjesta, ismu ma kienx jidher fl-applikazzjoni oriġinali.
“Għalna din hija biċċa evidenza ċentrali, iżda dik il-biċċa evidenza għadha ma ġietx esebita sal-lum,” qal Dr. Galea. L-oġġezzjoni kellha titqajjem f’dan l-istadju, qabel ma l-qorti ddeċidiet fuq it-talba ta’ Repubblika, għax inkella jaqa’ ħażin mir-regola tal-“aħjar evidenza”.
L-avukat ikkonfronta l-qorti bid-dikjarazzjoni ta’ Robert Aquilina li fl-2019 l-imħallef li jippresiedi, dak iż-żmien maġistrat, kien irċieva r-rikors ta’ Repubblika u ħareġ id-digriet sussegwenti dwar l-inkjesta. Dr. Galea talab lill-qorti biex tiddikjara jekk dan kienx il-każ, iżda l-imħallef irrifjutat, u qalet li fl-ebda punt ma ħasset li kien hemm bżonn ta’ xi dikjarazzjonijiet.
Reġa’ staqsa lill-qorti, filwaqt li spjega li filwaqt li ma kinitx pożizzjoni pjaċevoli għal avukat li jkun fiha, “l-attur issa kien f’sitwazzjoni fejn qed jipprova jesebixxi provi quddiem il-qorti, il-maġistrat inkwerenti jaf x’fih, Repubblika jaf x’fih, din il-qorti – jekk dak li sostna x-xhud hu korrett, u għalhekk qed nitlob lill-qorti biex tiddikjara b’xi mod jew ieħor, taf il-provi u madankollu ma nistax nuża l-provi.”
L-Avukat Galea qal li s-sitwazzjoni hija “pjuttost anomala” u kellha ramifikazzjonijiet usa’ fil-każ ta’ Muscat għax l-imħallef diġà kien jaf il-kontenut tal-provi li l-attur huwa pprojbit milli jesebixxi. “Anke jekk jiġi ppreżentat appell, jintilef u mbagħad jintbagħat lura hawn mill-Qorti Kostituzzjonali, xorta waħda jkolli bżonn nerġa’ nitlob ir-rikors u d-digriet. Din il-problema se terġa’ tqum.”
Kieku l-Avukat tal-Istat seta’ jiddikjara li isem Muscat ma kienx imsemmi fl-applikazzjoni inizjali ppreżentata mir-Repubblika, kien jirtira r-rikors, issuġġerixxa Dr. Galea. Iżda, kif irrimarka D’Agostino, l-Avukat tal-Istat ma setax jagħmel tali dikjarazzjoni, peress li “jimplika li kien jaf xi ħaġa li m’għandux ikun jaf u jesponi lilu nnifsu għall-prosekuzzjoni.”
“M’hemm l-ebda sigriet”
“Mhux qed nitkellmu dwar sigrieti,” saħaq Dr. Galea. “Jekk xhud jiġi quddiem il-qorti u jesebixxi dokument, jgħid lill-qorti li din hija r-rikors, imma m’inix ċert mill-awtentiċità tiegħu. Kulma qed nitlob huwa kopja ta’ dak li int esibit, iffirmat jew le. X’inhu sigriet dwar dan?”
Dr. Galea saħaq li ma kien qed jitlob li jiġi żvelat l-ebda sigriet, iżda l-esebizzjoni ta’ dokument ippreżentat lill-maġistrat inkwirenti li ma setax jawtentika mod ieħor. “Peress li n-nutar Robert Aquilina ma setax jawtentikaha, il-pass li jmiss ikun li jistaqsi lill-avukat li ppreżentah fil-qorti. L-aspett tas-segretezza qed iservi biss biex tikkomplika l-affarijiet. M’hemm l-ebda sigriet.”
Dr. Galea sostna li l-klijent tiegħu, Muscat, kien qed jitpoġġa f’pożizzjoni impossibbli: hu kien obbligat juża l-aqwa evidenza iżda ma kienx qed jitħalla jesebixxi l-aqwa evidenza hu stess, peress li l-parti l-oħra kienet qed tirrifjuta li tesibha. “L-unika persuna li ma tafx x’fih, għax ma tistax tesibiha u ma nistax nargumenta fuq il-bażi ta’ dokument li mhux fl-atti, huwa l-attur…Jekk ma nitħalliex nesebixxi l-aqwa evidenza, x’qed nagħmel hawn?”
L-għaġla ta’ Muscat stess ħolqot din il-problema- L-Avukat tal-Istat
Meta wieġeb għas-sottomissjonijiet tal-attur, l-Avukat tal-Istat James D’Agostino qal li Muscat ingħata d-dritt li jiżvela l-provi kontrih. “Fil-25 ta’ Mejju, inħareġ digriet, li jippermetti lill-attur [Muscat] jirċievi żvelar ta’ kull att tal-inkjesta fejn ismu deher quddiem ix-xhieda tiegħu. Dan kien id-dritt tiegħu u l-maġistrat aċċettah. Anqas minn xahar wara, dan il-każ ġie ppreżentat.
“Sitt xhur wara dan, ninsabu f’sitwazzjoni ġustament deskritta bħala ‘kemmxejn anomala’ peress li jrid jesebixxi evidenza li ma jistax. Imma ħadd ma ġiegħel, ikkontrolla jew qal lill-attur biex jippreżenta l-każ tiegħu fil-ħin u l-mument li għamel. Eżatt wara li l-pulizija għamlu rejd f’daru, huwa qal li ma kellu ebda fiduċja fil-maġistrat inkwirenti.
“Ma kien hemm xejn li jżommu milli jippreżenta dan il-każ fi stadju aktar tard [wara li l-inkjesta tkun lesta]. L-għaġla tiegħu stess ħolqot problemi għalih.” D’Agostino fakkar fil-qorti li dan il-każ kien ġie ppreżentat minn Muscat f’tentattiv biex il-kwerelant li kien talab l-inkjesta jixhed, wara numru ta’ attentati mingħajr suċċess permezz ta’ toroq oħra, qal.
“Naħseb li l-qorti kienet għaqlija biżżejjed meta tat dan id-digriet biex tkun taf x’inhuma l-konsegwenzi li ġġiegħel lil Aquilina jirrinunzja s-segretezza professjonali,” qal ir-rappreżentant legali tal-Avukat tal-Istat, filwaqt li ħeġġeġ kawtela meta tittratta r-relazzjoni bejn xhud u l-avukat tiegħu, peress li dan kien kunfidenzjali.
“Il-liġi ma tgħidx biss li trid tiġi esebita l-aħjar evidenza, iżda li trid tiġi esebita l-aqwa evidenza possibbli fiċ-ċirkostanzi,” temm jgħid l-avukat. Dr. Galea staqsa liema liġi dwar is-sigriet professjonali tinkiser f’dan il-każ. D’Agostino wieġeb billi kkwota bejn wieħed u ieħor nofs tużżana artikoli ta’ diversi liġijiet, bin-numru.
L-uniku dokument awtentiku jinsab fl-atti tal-inkjesta, kompla D’Agostino. “L-inkwiet tagħna huwa li l-aqwa evidenza li l-attur qed jipprova jesebixxi…se tkun koperta mis-segretezza tal-inkjesta maġisterjali. Ikun xi jkun il-mod li nħarsu lejha, nispiċċaw fl-istess post: dan id-dokument huwa kopert mill-kunfidenzjalità? Jista’ jiġi esebit?
“Jekk tiġi esebita, il-qorti trid tara x’pożizzjoni se tieħu fir-rigward ta’ din l-evidenza… Minħabba li qed nitkellmu dwar l-aħjar evidenza possibbli fiċ-ċirkostanzi, il-qorti hija għalhekk ħielsa li tuża dik li mhix l-aħjar evidenza.” Ir-rifjut tal-maġistrat inkwirenti li jesibixxi d-dokument għar-raġuni li semma terzi bħala suspettati, implika li isem Muscat ma kienx fosthom, żied jgħid l-avukat.
“Muscat jinsab fil-pożizzjoni li hu, biss minħabba l-għaġla tiegħu.”
D’Agostino żied jgħid li l-pożizzjoni tal-Avukat tal-Istat dwar il-kwistjoni u l-argumenti jibqgħu l-istess jekk jiġi ordnat xi appell jew smigħ mill-ġdid. Irrefera għall-eżitu tal-kawża Kostituzzjonali mressqa minn Yorgen Fenech fuq merti simili. “Aħna nafu x’se tkun il-pożizzjoni.”
Staqsa wkoll il-punt li Muscat iressaq appell jekk it-talba tiegħu tiġi miċħuda. “Jekk ir-riżultat Kostituzzjonali huwa diġà ċar, mhux ħela ta’ ħin li mmorru hemm, jekk nafu x’aktarx tkun id-deċiżjoni?”
Fattur ieħor kien il-perjodu bejn Muscat li rċieva l-iżvelar tal-evidenza u l-preżentata tiegħu tal-każ. “Ma nafux jekk l-attur użax jew huwiex sodisfatt b’dan l-iżvelar, u għalhekk għad m’hemm l-ebda raġuni għal appell.”
Fuq talba ta’ Dr. Galea biex l-imħallef jiddikjara kull involviment fl-inkjesta maġisterjali, D’Agostino qal lill-imħallef li kieku, fil-fatt, kienet involuta fiha f’xi stadju, hija għadha marbuta bil-kunfidenzjalità tagħha wara li ġiet elevata għal ġudikant u setgħet. tesponi ruħha għal riperkussjonijiet legali billi tagħmel dak li kienet qed titlobha tagħmel l-attur.
“Muscat għandu għażliet oħra disponibbli, l-iżvelar, li s’issa għadu ma użax, jista’ jistenna sakemm l-inkjesta tiġi konkluża u ppreżentata u mbagħad jitlob kopja lill-AĠ. M’għandux rokna, għandu għażliet oħra.”
Fil-kontroreplika tiegħu, D’Agostino fakkar fil-qorti li Muscat kien ippreżenta nota flimkien ma’ kopja tal-istess rikors li qed jitlob l-awtentikazzjoni tiegħu, li wara tneħħa mill-atti. “Għalhekk huma wkoll kellhom id-dokument fil-pussess tagħhom u diġà jafu x’inhu l-kontenut tiegħu.”
B’referenza għall-kontro-eżami ta’ Aquilina, fejn ix-xhud kien semmiet is-suspettati prinċipali indikati mill-inkjesta: Konrad Mizzi, Chris Cardona, Edward Scicluna, Ivan Vassallo, u ma semmiex lil Muscat. “Iktar tard, kien qal ukoll li l-lista tas-suspettati prinċipali baqgħet l-istess. Allura dan juri min kienu indikati fl-applikazzjoni inizjali, li huwa dak li l-attur irid ikun jaf.”
Dr. Galea qabel, iżda rrimarka li t-terminu “suspettati prinċipali” jimplika l-eżistenza ta’ suspettati sekondarji. “Mela x’ordna l-maġistrat inkwirenti fis-6 ta’ Novembru? Irrid li l-inkjesta tiġi esebita, dokument imħassar ma jiswa għal xejn.” Il-Qorti differita l-każ għal Jannar għal deċiżjoni dwar din il-kwistjoni.
