Il-Qorti Kostituzzjonali, preseduta mill-Prim Imħallef Mark Chetcuti u l-Imħallfin Giannino Caruana Demajo u Anthony Ellul, ċaħdet appell ta’ ċertu Joseph Mifsud għall-kumpens f’każ li dam ikarkar is-snin kontra s-sentenza tal-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, mogħtija fis-16 ta’ Novembru 2023. L-Avukat tal-Istat ukoll ippreżenta appell fuq il-każ, madankollu dawn l-appelli kienu ppreżentati tard.
Il-każ oriġina minn proċeduri kriminali li tressqu kontra Joseph Mifsud quddiem il-Qorti tal-Maġistrati fit-13 ta’ Lulju 2006, proċeduri li kienu relatati ma’ fatti li seħħew fl-2001 u s-snin preċedenti. Il-proċeduri fil-konfront ta’ Mifsud ħadu diversi snin qabel ma ngħatat sentenza finali.
Sa fl-aħħar fl-1 ta’ Settembru 2020, il-Qorti tal-Appell Kriminali illiberat lil Mifsud minn kull akkuża. Minħabba d-dewmien fit-trattament tal-każ, ir-rikorrent sofra minn ksur tad-drittijiet fundamentali tiegħu tal-Kostituzzjoni ta’ Malta u l-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, u dan wassal għall-ftuħ ta’ kawża kostituzzjonali sabiex jitlob kumpens xieraq għad-danni mġarrba.
Il-Qorti Ċivili fl-16 ta’ Novembru 2023 sabet li Mifsud sofra minn ksur tad-drittijiet tiegħu minħabba dewmien esaġerat mill-Pulizija biex jibdew il-proċeduri kriminali, kif ukoll nuqqasijiet mill-Avukat Ġenerali, u ordnat lill-Avukat tal-Istat iħallas lir-rikorrent €8,000 għal danni materjali u €7,000 għal danni mhux pekunjarji flimkien mal-ispejjeż tal-kawża.
L-appell tal-Avukat tal-Istat kien ibbażat fuq iż-żamma li l-Ewwel Qorti ma sabitx li d-dewmien kien tort tiegħu u li ma kellux jikkontribwixxi għall-kumpens, kif ukoll li l-Qorti kellha tapplika l-Att dwar l-Avukat tal-Istat (Kap. 603) biex tirregola responsabbiltà tiegħu.
Fil-konsiderazzjoni tal-Qorti Kostituzzjonali, ġie osservat li d-dewmien fit-trattament tal-każ kien estensiv u mhux raġonevoli, u Mifsud ġie notifikat bl-akkużi b’ħames snin wara l-ewwel investigazzjoni tal-Pulizija, u għamel il-proċeduri fil-konfront tiegħu għal erba’ snin oħra minħabba appell ta’ ko-imputati li fil-verità ma kienx jinteressah.
Il-Qorti enfasizzat li l-perjodu ta’ 19-il sena li dam il-każ, minn meta l-Pulizija bagħtu għar-rikorrent, sal-1 ta’ Settembru 2020 meta ngħatat sentenza finali, ma jikkostitwixxix żmien raġonevoli biex titmexxa ġustizzja.
Il-Qorti qalet li d-dewmien ġie minn nuqqasijiet ċari amministrattivi mill-Pulizija u l-Avukat Ġenerali u li finalment huwa l-Istat li għandu jwieġeb għall-ksur tad-drittijiet fundamentali.
Fir-rigward tal-appell inċidentali ta’ Mifsud, il-Qorti sabet li ġie ppreżentat wara t-terminu preskritt u għalhekk kien null.
Il-Qorti tiċħad l-appell tal-Avukat tal-Istat bil-ispejjeż u tiddikjara null l-appell inċidentali tal-attur, u tordna li l-ispejjeż tal-appell iħallashom l-Avukat tal-Istat filwaqt li l-ispejjeż tal-appell inċidentali iħallashom l-attur.
Fil-konklużjoni, il-Qorti Kostituzzjonali kkonfermat ir-responsabbiltà tal-Istat, permezz tal-Avukat tal-Istat, għad-dewmien mhux raġonevoli u l-ksur tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrent fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja kriminali.
Mill-atti jirriżulta illi fis-17 ta’ Ġunju 2024 l-attur ġie notifikat bir-rikors tal-appell tal-Avukat tal-Istat, u fit-8 ta’ Lulju 2024 l-attur ippreżenta t-tweġiba flimkien mal-appell inċidentali.
Skont ir-regolament 4(2) tal-L.S. 12.09 kif kien fis-seħħ dak iż-żmien, rikors tal-appell għandu jsir fi żmien 20 jum mid-data tad-deċiżjoni appellata, filwaqt li l-appellat għandu jwieġeb fi żmien 8 ijiem tax-xogħol mid-data tan-notifika.
L-appell inċidentali ġie ppreżentat wara dawn id-dati u ma tressqet l-ebda raġuni għalfejn it-tweġiba ġiet tardiva. Għalhekk, il-Qorti sabet li ladarba l-appell inċidentali ġie ppreżentat wara ż-żmien permess, hu null.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti ċaħdet l-appell tal-Avukat tal-Istat bl-ispejjeż, tiddikjara null l-appell inċidentali ta’ Mifsud, u tordna li l-ispejjeż tal-appell iħallashom l-Avukat tal-Istat filwaqt li l-ispejjeż tal-appell inċidentali iħallashom l-istess Mifsud.
