Il-Qorti Kostituzzjonali, preseduta mill-Prim Imħallef Mark Chetcuti flimkien mal-Imħallfin Giannino Caruana Demajo u Anthony Ellul, ċaħdet l-appell imressaq minn Alan Salemon Journo kontra sentenza tal-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) mogħtija fil-5 ta’ Marzu 2024, u kkonfermat is-sejbien ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali tiegħu iżda mingħajr ma tagħtu r-rimedji addizzjonali mitluba.
Il-kawża kienet tikkonċerna għalqa magħrufa bħala “Ta’ Dun Nastas” fil-limiti ta’ Sannat, Għawdex, mikrija lill-konjuġi Agnes u Lewis Cauchi taħt il-protezzjoni tal-Att dwar it-Tiġdid ta’ Kiri ta’ Raba’ (Kap. 199). L-ewwel qorti kienet sabet li l-applikazzjoni tal-Artikoli 3, 4 u 14 ta’ dan il-kapitlu, kif kienu fis-seħħ qabel l-emendi tal-2022, kisret id-dritt tal-appellant għat-tgawdija tal-proprjetà tiegħu skont l-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea, u ordnat kumpens ta’ €6,000.
Fl-appell tiegħu, Journo talab li jiżdied il-kumpens għal €16,058.76 fuq il-bażi ta’ restitutio in integrum (lura għall-pożizzjoni oriġinali), u li jiġi ddikjarat li l-kerrejja ma setgħux jibqgħu jistrieħu fuq il-Kap. 199 sabiex iġeddu l-kirja jew, alternattivament, li jiġu żgumbrati.
Huwa sostna li l-Ewwel Qorti kienet żbaljata meta rrifjutat dawn it-talbiet minħabba l-promulgazzjoni tal-Att XXII tal-2022. Il-Qorti Kostituzzjonali ċaħdet dawn l-argumenti. Iddeċidiet li l-ilment tal-appellant kien limitat għall-perjodu ta’ qabel id-dħul fis-seħħ tal-emendi tal-2022, u għalhekk ma kienx possibbli li jingħataw rimedji li jinjoraw il-qafas leġiżlattiv il-ġdid.
Il-Qorti enfasizzat ukoll li hija ġurisprudenza stabbilita li qorti b’kompetenza kostituzzjonali ma tordnax żgumbrament ta’ kerrej, peress li r-responsabbiltà għall-ksur tad-drittijiet fundamentali f’dawn il-każijiet hija tal-Istat u mhux tal-privat.
Fir-rigward tal-kumpens, il-Qorti qieset li l-Ewwel Qorti applikat b’mod korrett il-kriterji stabbiliti fil-ġurisprudenza, inklużi dawk tas-sentenza Cauchi vs Malta, u li t-talba għal kumpens ekwivalenti għall-kirja kollha mitlufa kienet infondata. Il-Qorti osservat li l-kumpens f’każijiet bħal dawn ma għandux bilfors ikun il-valur sħiħ tas-suq, speċjalment fejn hemm għan soċjali leġittimu fil-protezzjoni tal-kirjiet agrikoli.
Għaldaqstant, il-Qorti ċaħdet l-appell fl-intier tiegħu u kkonfermat is-sentenza appellata, inkluż il-kumpens ta’ €6,000, bl-ispejjeż kontra l-appellant.
