Il-Malta Women’s Lobby tinsab verament diżappuntata u frustrata bir-rapporti li l-kontraċezzjoni ta’ emerġenza (morning after pill) għadha mhix disponibbli b’xejn permezz tas-servizzi tas-saħħa pubbliċi, minkejja li din hija proposta ewlenija fl-Istrateġija Nazzjonali għas-Saħħa Sesswali u minkejja impenji politiċi ripetuti. Fil-preżent, il-morning after pill qed tingħata b’xejn biss mill-Isptar Mater Dei f’każijiet ta’ vjolenza sesswali. Barra minn hekk, dan huwa possibbli biss għax qed tiġi sponsorjata minn partijiet terzi (kumpaniji farmaċewtiċi) u tingħata biss meta l-mara kkonċernata tkun iddaħħlet l-isptar.
Dan huwa bla dubju ta’ xejn mhux biżżejjed. Huwa l-minimu assolut.
In-nisa m’għandhomx ikollhom jaffaċċjaw trawma, burokrazija jew diffikultajiet finanzjarji biex jaċċessaw mediċina li tipprevjeni tqala mhux intenzjonata.
Fir-rigward tal-kontraċezzjoni b’xejn, din ilha ppreżentata bħala wegħda elettorali sa mill-2021. Meta dan ma seħħx, f’Diċembru 2024, il-pubbliku reġa’ ngħata l-impressjoni li azzjoni konkreta kienet imminenti permezz ta’ konsultazzjoni mġedda dwar l-Istrateġija Nazzjonali għas-Saħħa Sesswali.
Fi stqarrija, il-Malta Womens Lobby spjegat li fl-2026, in-nisa u t-tfajliet għadhom qed jingħataw struzzjonijiet biex jistennew, mingħajr skedi ta’ żmien ċari, mingħajr strateġija, u mingħajr aċċess b’xejn għall-kontraċezzjoni fil-vista.
Dak li hemm bżonn huwa impenn u kompetenza. Stennija ta’ ħames snin (elezzjoni) hija totalment inaċċettabbli u turi nuqqas sħiħ ta’ rispett lejn l-aktar membri vulnerabbli tas-soċjetà tagħna.
Filwaqt li nirrikonoxxu l-passi meħuda fir-rigward tal-miżuri ta’ prevenzjoni kontra l-HIV, bħal aċċess usa’ għall-PEP u l-introduzzjoni tal-PrEP iffinanzjat mill-istat, is-saħħa sesswali ma tistax tiġi trattata b’mod selettiv.
Il-Malta Women’s Lobby qed tappella għal:
- Inklużjoni immedjata tal-kontraċezzjoni ta’ emerġenza fil-formularju nazzjonali tal-mediċini, mingħajr aktar dewmien jew telf ta’ żmien
- Skeda ta’ żmien ċara u pubblikament disponibbli għat-tnedija tal-kontraċezzjoni b’xejn, inklużi l-kondoms, il-kontraċezzjoni orali u l-kontraċezzjoni ta’ emerġenza;
- It-tneħħija tal-ostakli għall-aċċess, bħal limitazzjonijiet ibbażati fuq l-età u ostakli finanzjarji, biex kull min jista’ jinqabad tqila jkollu l-opportunità li jikseb kontraċezzjoni ta’ emerġenza b’mod f’waqtu u sikur;
- Il-pubblikazzjoni u l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għas-Saħħa Sesswali b’mekkaniżmi ta’ responsabbiltà trasparenti, objettivi realistiċi u ekwi, u rapportar regolari dwar il-progress.
“In-nisa ilhom jistennew biżżejjed. Wegħdiet miksura li saru fl-2021 u reġgħu ġew imtennija fl-2024 ma jistgħux jibqgħu jiġu posposti fl-2026. Il-kontraċezzjoni ta’ emerġenza mhijiex lussu — hija kura preventiva tas-saħħa, u trid tkun aċċessibbli, affordabbli u disponibbli issa,” temmet tgħid il-Malta Women’s Lobby.
