L-IĠM u l-organizzazzjonijiet firmatarji għall-libertà tal-midja u l-libertà tal-espressjoni f’Malta jilqgħu l-konferma tal-verdett ta’ ħtija kontra Robert Agius u Jamie Vella, kif ukoll is-sentenzi ta’ ħabs għal għomorhom, għar-rwol tagħhom fil-qtil tal-ġurnalista Daphne Caruana Galizia, li ġiet assassinata fl-2017.
Il-fatt li dawn il-kundanni ġew ikkonfermati kważi disa’ snin wara l-qtil ta’ Daphne huwa, fih innifsu, akkuża ċara ta’ kemm il-mixja lejn il-ġustizzja kienet bil-mod u mimlija diffikultajiet. Id-dewmien fil-ġustizzja f’każijiet ta’ ġurnalisti maqtula mhuwiex dettall proċedurali, iżda falliment tal-Istat li jħalli piż kbir fuq il-familji, il-kollegi u fuq l-impenn tas-soċjetà lejn il-libertà tal-istampa.
Nirrikonoxxu x-xogħol li sar mill-investigaturi, il-prosekuturi u l-qrati biex tiġi stabbilita r-responsabbiltà u jinkisbu kundanni f’każ kriminali kumpless u perikoluż. Kull kundanna tirrappreżenta pass importanti ’l quddiem u ssaħħaħ il-prinċipju li dawk li jattakkaw lill-ġurnalisti ma jistgħux jistennew li jaġixxu b’impunità.
Sal-lum, diversi individwi nstabu ħatja li pparteċipaw fil-qtil ta’ Daphne. Madankollu, it-tfittxija għall-ġustizzja sħiħa għadha ma tlestietx. Proċedimenti oħra fil-qrati marbuta mal-assassinju ta’ Daphne għadhom għaddejjin, u jibqa’ essenzjali li dawn jitħallew jimxu ’l quddiem mingħajr dewmien.
Għall-ġurnalisti, il-ġustizzja għall-assassinju ta’ Daphne qatt ma kienet biss dwar ir-reat orribbli nnifsu, iżda wkoll dwar jekk l-Istat jistax u jridx jipproteġi lil dawk li jinvestigaw l-abbużi u jitkellmu l-verità fil-konfront tal-poter. Meta r-responsabbiltà tieħu kważi għaxar snin biex tiġi stabbilita, dan iqajjem tħassib serju u dejjiemi dwar is-sigurtà tal-ġurnalisti, is-saħħa tas-saltna tad-dritt u l-impenn tal-Istat lejn il-libertà tal-midja. L-inkjesta pubblika dwar l-assassinju ta’ Daphne sabet li l-Istat falla milli jipprevjeni l-qtil tagħha. Sal-lum, il-maġġoranza tar-rakkomandazzjonijiet tal-inkjesta għadhom ma ġewx implimentati.
Il-ġustizzja f’każijiet ta’ attakki fuq il-ġurnalisti mhijiex biss dwar il-kastig tal-awturi tar-reati, iżda dwar il-ħarsien tal-libertà tal-istampa u d-dritt tal-pubbliku li jkun infurmat. Meta reati kontra l-ġurnalisti jibqgħu bla kastig jew jiġu solvuti biss wara ħafna snin, jintbagħat sinjal perikoluż li t-tfixkil jew is-skiet tal-ġurnalisti huwa possibbli.
It-tmiem tal-impunità għall-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia huwa kruċjali. Xejn inqas minn responsabbiltà sħiħa għal kull min kien involut f’dan id-delitt ma jista’ jonora l-memorja ta’ Daphne, iżomm sħiħ il-prinċipji ta’ stampa libera u indipendenti, u jiżgura li l-ebda ġurnalist f’Malta ma jerġa’ jweġġa’ jew jinqatel qatt aktar.
Firmatarji:
Istitut tal-Ġurnalisti Maltin
The Daphne Caruana Galizia Foundation
Repubblika
PEN Malta
