Lokali Qorti

Interċettazzjonijiet telefoniċi awtorizzati minn Ministru f’każ ta’ droga ma kisrux id-drittijiet tal-akkużat

Il-Qorti tal-Appell irrikonoxxiet li l-użu ta’ interċettazzjonijiet telefonċi biex tinqabad persuna suspettata li kienet involuta f’traffikar ta’ droga ma kienx awtomatikament ksur tar-rieda għal proċedura ġusta, minkejja li dawn ġew awtorizzati minn ministru minflok awtorità ġudizzjarja indipendenti. Għaldaqstant id-drittijiet tal-akkużat Joseph Lebrun f’każ ta’ droga – ma kienux mittiefsa.

Il-Qorti qalet li l-fatt li l-interċettazzjonijiet ġew awtorizzati minn Ministru ma jfissirx immedjatament ksur tad-dritt għal proċedura ġusta. Dan, skont il-Qorti, għandu jiġi eżaminat waqt il-proċess kriminali nnifsu, meta kemm il-prosekuzzjoni kif ukoll id-difiża jkollhom l-opportunità li jippreżentaw l-argumenti tagħhom u l-Qorti tiddeċiedi dwar l-ammissibbiltà tal-provi u l-piż tagħhom fil-konklużjoni dwar il-ħtija jew l-innocenza.

Il-każ imur kura 20 sena. Kien fl-2005, meta Joseph Lebrun ġie akkużat li ftehim ma’ ħaddieħor biex jiġu mportati f’Malta seba’ kilos eroina. F’dik l-istess sena, it-Taqsima tal-Pulizija kontra d-Droga rċieviet informazzjoni li tissuġġerixxi li Lebrun kien involut f’operazzjoni bil-baħar biex jittraffika d-drogi.

F’Mejju tal-2005, il-Ministru responsabbli għall-Affarijiet Interni ta’ dak iż-żmien, Tonio Borg, awtorizza interċettazzjonijiet telefonċi fir-rigward ta’ Lebrun. Dawn l-interċettazzjonijiet, li saru f’investigazzjoni konġunta bejn is-Servizz tas-Sigurtà ta’ Malta u l-pulizija, wasslu għall-arrest u l-prosekuzzjoni ta’ Lebrun.

Il-pulizija kkonfermaw li l-informazzjoni miksuba mill-interċettazzjonijiet telefoniċi ippermettilhom li jinterċettaw il-kunsinna tal-eroina u jidentifikaw l-persuni responsabbli. Lebrun ġie arrestat fl-6 ta’ Settembru 2005 u akkużat quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, iżda fil-Novembru ta’ dik is-sena, il-Qorti remiet l-akkuża minħabba nuqqas ta’ evidenza. Ftit jiem wara, Lebrun ġie arrestat mill-ġdid u akkużat mill-ġdid.

Il-proċeduri kriminali waqfu għal xi żmien filwaqt li l-avukati ta’ Lebrun mexxew diversi sfidi kostituzzjonali. Wara li dawn il-kwistjonijiet ġew solvuti, il-każ kriminali tressaq u ġiet ippreżentata akkuża fl-2014, li ppermettet appuntament ta’ proċess b’ġurija.

Fl-2018, l-avukati ta’ Lebrun reġgħu ressqu sfidi kostituzzjonali quddiem il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fil-ġurisdizzjoni kostituzzjonali tagħha. Argumentaw li l-Malta Security Services Act jippermetti li l-interċettazzjonijiet telefonċi jiġu awtorizzati mill-ministeru responsabbli, mis-segretarju permanenti tal-ministeru, jew mis-segretarju tal-Kabinett taħt id-direzzjoni ministerjali f’każijiet urġenti.

F’għajnejn il-Qorti, l-Imħallef Miriam Hayman kienet aċċettat parzjalment il-kwistjoni ta’ Lebrun u d-dikjarat li d-dritt tiegħu għal proċedura ġusta kien miksur minħabba li l-interċettazzjonijiet kienu awtorizzati mill-Eżekuttiv — jiġifieri mill-ministeru — u mhux minn awtorità ġudizzjarja.

Lebrun u l-awtoritajiet, inkluż l-Avukat Ġenerali, il-Kummissarju tal-Pulizija, il-Ministru tal-Affarijiet Interni u l-Kap tas-Servizz tas-Sigurtà, appellaw din id-deċiżjoni. Il-Qorti tal-Appell, preseduta mill-Prim Imħallef Mark Chetcuti u l-Imħallfin Giannino Caruana Demajo u Anthony Ellul, irrifjutat l-appell ta’ Lebrun u aċċettat dak tal-awtoritajiet.

Il-Qorti kkonkludiet li l-fatt li l-ordni kienet ġiet emessa minn ministru ma jfissirx ksur tad-dritt għal proċedura ġusta. Il-Qorti tal-Appell osservat li, peress li l-proċeduri kriminali għadhom pendenti, ikun għall-Qorti tal-proċess li tiddeċiedi dwar l-ammissibbiltà tal-materjal interċettat u x’piż għandu jġorr bħala prova.

Il-ġudikanti qalu wkoll li l-perjodu ta’ 20 sena minn meta beda l-każ jista’ jaħdem favur l-akkużat, peress li ma jkunx faċli għall-xhieda li jiftakru d-dettalji b’mod preċiż wara daqshekk żmien. Huma osservaw ukoll li Lebrun kien kapaċi jippromwovi t-tul tal-proċeduri għal erba’ snin oħra wara li ġiet preżentata l-att ta’ akkuża, billi tressqu każijiet kostituzzjonali addizzjonali.

Il-ġudikanti kkritikaw il-prattika ta’ sospenzjoni awtomatika tal-proċeduri kriminali kull meta jiġi ressqet każ kostituzzjonali, u qalu li f’każijiet bħal dawn l-akkużat jista’ jitolbu rimedji interim quddiem il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili.

Lebrun kien assistit mill-avukati José Herrera u David Camilleri, filwaqt li l-awtoritajiet kienu rappreżentati minn Maurizio Cordina mill-Uffiċċju tal-Avukat tal-Istat.