George Muscat
Kandidat
Partit Nazzjonalista
Hemm min jasal biex jagħmel tliet impjiegi biex ilaħħaq mal-ħajja ta’ kuljum. Din mhix għażla ta’ lussu, iżda sinjal ċar li l-għoli tal-ħajja qed jegħleb il-pagi ta’ ħafna familji u individwi.
Waħda mir-raġunijiet ewlenin hija l-għoli kontinwu tal-prezzijiet. L-ikel, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma, il-fjuwil, il-kirjiet u anke l-ispejjeż mediċi qed jiżdiedu b’pass mgħaġġel.
Pressjoni kbira fuq il-familja
Filwaqt li l-pagi f’ċerti setturi baqgħu kważi l-istess, il-ħtiġijiet bażiċi tal-ħajja saru aktar għaljin. Dan joħloq pressjoni kbira fuq min għandu familja, self jew kirja x’jħallas kull xahar. Għal ħafna, paga waħda sempliċement ma tibqax biżżejjed.
Problema oħra hi li mhux kulħadd għandu aċċess għal impjieg b’paga tajba. Għalkemm hemm ħafna xogħol disponibbli, mhux kull xogħol joffri kundizzjonijiet ġusti. Hemm min jaħdem full-time iżda xorta ma jasalx sal-aħħar tax-xahar b’serħan il-moħħ. Dan iwassal biex in-nies ifittxu xogħol ieħor filgħaxija, fi tmiem il-ġimgħa jew fil-jiem ta’ mistrieħ tagħhom.
Hemm ukoll il-fatt li ħafna qed jippruvaw iżommu ċertu livell ta’ għajxien. Illum is-soċjetà timbotta lin-nies biex ikollhom karozza, dar imżejna, vaganzi u stil ta’ ħajja modern.
Anke jekk dawn mhux dejjem essenzjali, joħolqu pressjoni soċjali. Xi wħud jaħdmu aktar mhux biss biex jgħixu, iżda biex “ma jibqgħux lura” mill-oħrajn.
Il-problema tal-kirjiet għalja
Ma nistgħux ninsew il-problema tal-kirjiet. Bosta żgħażagħ jew koppji jsibuha kważi impossibbli biex jixtru dar. Il-kirjiet qed jiżdiedu sena wara sena, u għalhekk parti kbira mill-paga tmur biss biex wieħed ikollu saqaf fuq rasu. Meta nofs jew aktar mid-dħul imur għall-kera, ikun kważi inevitabbli li wieħed ifittex dħul addizzjonali.
Aspett ieħor importanti hu n-nuqqas ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Min jagħmel tliet impjiegi ħafna drabi jissagrifika l-ħin mal-familja, il-mistrieħ u anke s-saħħa tiegħu.
Dan jista’ jwassal għal stress, għeja kronika u problemi ta’ saħħa mentali. Ironikament, biex ilaħħaq mal-ħajja finanzjarja, ikun qed jitlifha f’sens personali u emozzjonali.
Hemm ukoll fatturi ekonomiċi globali li jaffettwaw lil Malta. Żieda fil-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija u tal-importazzjonijiet tolqot pajjiż żgħir bħal tagħna b’mod dirett. Meta dawn l-ispejjeż jiżdiedu, il-katina kollha tal-prezzijiet tiżdied ukoll. Min ikun fuq paga fissa jħoss dan aktar minn kulħadd.
Mhux kwalità tal-ħajja imma stress
Min-naħa l-oħra, hemm min jagħmel aktar minn impjieg wieħed biex jipprova jtejjeb il-futur tiegħu. Pereżempju, jaħdem full-time u jżid part-time biex jiffranka għal dar, għal edukazzjoni tat-tfal jew biex inaqqas self. Dan juri kemm in-nies huma lesti jagħmlu sagrifiċċji kbar biex jipprovdu stabbiltà lill-familja tagħhom.
Din is-sitwazzjoni tqajjem mistoqsija importanti: hu normali li persuna trid tliet impjiegi biex tgħix b’dinjità? Soċjetà b’saħħitha għandha toffri pagi ġusti u ħajja bilanċjata, mhux tagħmel in-nies jaħdmu sal-limiti tagħhom biex ilaħħqu.
Għalhekk, il-fatt li dejjem aktar nies qed jagħmlu tliet impjiegi mhuwiex sinjal ta’ prosperità, iżda allarm soċjali. Juri li hemm bżonn ta’ aktar protezzjoni għall-ħaddiema, pagi li jirriflettu l-għoli tal-ħajja, u politiki li jgħinu lin-nies jgħixu b’serħan il-moħħ. Għax fl-aħħar mill-aħħar, il-ħajja m’għandhiex tkun biss xogħol kontinwu, iżda wkoll ħin biex wieħed jgħix tassew.
Dan l-artiklu deher f’Il-Mument tal-Ħadd l-1 ta’ Frar, 2026.
