Il-Ministru għall-Infrastruttura Chris Bonett reċentement ħabbar pjani għal sistema ta’ light railway li tinkludi sezzjonijiet taħt l-art, proposta li tfakkar fil-viżjoni preċedenti tal-eks Ministru Ian Borg għal metro fuq skala sħiħa. Filwaqt li dawn iż-żewġ inizjattivi jirrappreżentaw soluzzjonijiet ambizzjużi għall-problema kronika tat-traffiku f’Malta, il-Kamra tal-Ġeologi qed tqajjem tħassib dwar ostaklu komuni u sinifikanti: l-inċertezza ġeoloġika.
Il-proposta oriġinali tal-Ministru Borg kienet tinkludi baġit ta’ kontinġenza ta’ 25% biex jindirizza riskji ġeoloġiċi. Madankollu, minkejja l-kumplessità ta’ dawn il-proġetti, Malta tibqa’ l-uniku stat membru tal-Unjoni Ewropea mingħajr Servizz Ġeoloġiku Nazzjonali. It-tħaffir fil-blat mingħajr Rapport Ġeoloġiku u Ġeotekniku komprensiv, imħejji minn ġeologu familjari mal-ġeoloġija unika ta’ Malta, qed jitqies bħala riskju kbir.
L-inkjesta pubblika dwar il-mewt ta’ Jean Paul Sofia irrakkomandat b’mod ċar li kull xogħol ta’ skavar għandu jkun preċedut minn rapport ta’ ġeologu. Minkejja dan, din ir-rakkomandazzjoni għadha ma ġietx implimentata mill-Gvern. F’kuntrast ma’ pajjiżi bħall-Italja, fejn mudell ġeoloġiku formali huwa rekwiżit legali biex jiġu mbassra u mitigati r-riskji, il-leġiżlazzjoni attwali f’Malta tibqa’ insuffiċjenti u potenzjalment perikoluża.
Fil-preżent, il-liġi titlob biss l-estrazzjoni ta’ kampjuni mill-qalba tal-blat, mingħajr ma tiżgura analiżi esperta minn ġeologi li jifhmu l-kuntest lokali. B’differenza minn pajjiżi ġirien fejn l-involviment ta’ esperti ġeoloġiċi kwalifikati huwa obbligatorju, ir-regolamenti Maltin jonqsu milli jiggarantixxu li jkun hemm mudell ġeoloġiku tas-sit qabel ma jibda t-tħaffir.
Filwaqt li l-Italy ilha tirrikonoxxi formalment il-professjoni tal-ġeologu sa mill-1963, Malta għadha ma għamlitx dan il-pass. Il-Kamra ressqet lill-Gvern abbozz ta’ liġi biex tirregola u tirrikonoxxi din il-professjoni, iżda s’issa ma rċeviet l-ebda reazzjoni.
Fin-nuqqas ta’ qafas legali għall-professjoni u ta’ awtorità ċentrali għall-ġeoloġija, bħal Servizz Ġeoloġiku Nazzjonali, dawn il-proposti ta’ trasport tal-massa jibqgħu esposti għal riskji tekniċi u finanzjarji sinifikanti. Il-Kamra tisħaq li t-tkomplija ta’ proġetti ta’ biljuni ta’ ewro mingħajr professjoni ġeoloġika rikonoxxuta hija strateġija ta’ riskju għoli, u twissi li l-Gvern qed ipoġġi l-karrettun quddiem iż-żiemel.
Sabiex dawn il-pjani jgħaddu mill-istadju tal-viżjoni għal dak tar-realtà, ir-rikonoxximent tal-professjoni tal-ġeologu permezz ta’ warrant mhuwiex biss preferenza, iżda rekwiżit essenzjali.
